Verstandelijkbeperkt.nl
Dè site over verstandelijke beperking van het Expertisecentrum Verstandelijke Beperking      

EMDR: Eye Movement Desensitization and Reprocessing

1-Omschrijving

2-Literatuur

3-Links

1-Omschrijving

          Een methode die vanaf 1990 een bredere bekendheid heeft gekregen, o.m. door het werk van Francine Shapiro. Het meest in het oog springend is de handbewegingen die gemaakt worden die de ogen moeten volgen van links naar rechts, om de beide hersenhelften te prikkelen (bilaterale stimuli). Inmiddels blijken ook alternatieven mogelijk: een koptelefoon met klikgeluiden die elkaar links/rechts afwisselen. De EMDR is in hoge mate bedoeld voor het verwerken van ingrijpende, traumatische ervaringen, en in het bijzonder de post traumatische stress stoornis (PTSS). De inzet van EMDR is om de scherpte van de angstbelevingen te verminderen (desensitisatie) en alternatieve positieve belevingen te stimuleren (reprocessing). Het accent is juist op de laatste wijze van informatieverwerking komen te liggen. Het is zelfs zo dat Shapiro inmiddels zelf liever een andere naam aan de therapiemethode zou willen geven: Reprocessing Therapy, omdat de Eye-Movement aspecten zelf een minder prominente rol spelen. Ook de werking daarvan wordt nog voortdurend onderzocht. De therapievorm heeft wel zijn duidelijke waarde bewezen: er zijn inmiddels al diverse onderzoeken naar gedaan (zie de site van EMDR) en de toepassing is voor verschillende leeftijdgroepen mogelijk. De methode is als protocol opgezet aan de hand van duidelijke gefaseerde en concrete gedragsgerichte richtlijnen en afspraken tussen cliënt en behandelaar (zie handboek EMDR). Uiteraard kan de EMDR pas echt starten na een passende diagnostiek en een goede voorbereiding (duidelijke uitleg, contra-indicaties e.d.). De eigenlijke therapie richt zich op de volgende onderdelen: 1) de fase van het ‘scherp zetten’: er moet een concreet en meest emotioneel geladen beeld (niet filmisch maar als fotografisch beeld) van de traumatische ervaring worden gethematiseerd waarmee de cliënt zich identificeert (= doel) en de negatieve gedachten daarover moet formuleren. Naast deze negatieve gedachten wordt gezocht naar de meest positieve en geloofwaardige gedachten die daarnaast mogelijk zijn. Het benoemen van de meest belangrijke emotie bij het beeld en de negatieve gedachten en dit ook concreet lichamelijk aangeven: waar het lichaam reageert op deze emotie. Het is cruciaal dat het beeld met de emotionele lading zo groot mogelijk is.

2) de fase van verminderen van angsten (desensitisatie): met behulp van de handbewegingen voor de ogen, of andere stimuli, de concentratie op het doel (herinnerde beeld) en de lichaamsbeleving daarbij verhogen en de associaties en spanningen regelmatig vaststellen tot de spanning is gedaald. 3) fase van het koppelen van positieve gedachten aan het doel: ook met behulp van de externe stimuli, tot ze een redelijke ‘stevigheid’ hebben. Het is tevens van belang om te registreren of er ergens nog lichamelijke spanningen zitten. 4) afronding: met mogelijkheden om een toekomstige situatie aan te kunnen, een ontspanningsoefening en het gebruik van een dagboek voor de eerstvolgende dagen. Bij elke volgende sessie worden de bereikte resultaten steeds geëvalueerd.

EMDR kan niet door iedereen zo maar worden toegepast. Er bestaan inmiddels voldoende opleidingsmogelijkheden en ook binnen de zorg voor van mensen met een verstandelijke beperkingen wordt de therapie meer en meer gebruikt bij traumatische ervaringen.

 

2-Literatuur

Beer, R. & C. de Roos, Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) bij kinderen en adolescenten. Theorie en empirie. In: Kind & Adolescent, 20 (2006) 1, p. 38-53.

Chemtob, C.M., J. Nakashima & J.G. Carlson, Brief treatment for elementary school children with disaster-related posttraumatic stress disorder: a field study, in: Journal of Clinical Psychology, 58(2)2002, p. 99-112.

Jongh, A. de & E. ten Broeke, Handboek EMDR. Een geprotocolleerde behandelingsmethode voor de gevolgen van psychotrauma, Lisse, 2003.

Paumen, M., Denktraining, in: Markant, mei 2006, p. 20-21.

Veeninga, A., & A. Hafkenscheid, De plaats van EMDR in de behandeling van posttraumatische stressstoornis, in: Gedragstherapie, 38 (2005), 4, p. 275-284.

 

3-Links

www.emdr.nl

www.nizw.nl

www.lkng.nl