Verstandelijkbeperkt.nl
Dè site over verstandelijke beperking van het Expertisecentrum Verstandelijke Beperking      

EIM: Eigen initiatief model

 1-Omschrijving

 2-Literatuur

 3-Links

 1-    Omschrijving

 Dit model richt zich op de versterking van de vaardigheden van mensen met een verstandelijke beperking om op alle mogelijke levensgebieden meer zelf verantwoordelijkheid te kunnen dragen. Daarmee ligt er een direct verband met de burgerschapsvisie. Het model is vooral praktisch bedoeld en heeft een kernpunt in de ontwikkeling van het denken. Wanneer iemand beter nadenkt over dat wat zij/hij doet, ontwikkelt zich ook een groter vermogen tot handelen en daarmee weer worden de algehele ontwikkelingskansen van mensen met een verstandelijke beperking vergroot. Hiertoe hebben mensen echter wel een zekere ‘probeerruimte’ nodig. Het model keert zich tegen een afhankelijkheidspositie van mensen met een beperking, en omgekeerd ook tegen een hulpverleningssyndroom (het voortdurend geneigd zijn tot het verlenen van zorg!). Daarmee wordt meer recht gedaan aan wat de betrokkene zelf kan denken en kan doen. In de praktijk van het model wordt er een uitdrukkelijk beroep gedaan op de zelfoplossingsvaardigheden! Deze worden gestimuleerd door concrete opdrachten die als werkdoelen worden opgezet. Het ‘leren leren’ komt dan in beeld: het gaat niet om het uitvoeren van de concrete taak (koffie zetten, zelf boodschappen doen, contact maken met iemand anders, de was doen, etc.) maar om het leren bedenken wat daarvoor nodig is. Daarbij maakt het model overigens ook gebruik van een verkeerslicht (vgl. stoplichtmethode). Het begint echter bij rood: stop voor je begint: het proces van nadenken moet gaan beginnen. Concrete vragen helpen daarbij: wat ga ik doen & wat wil ik? / wat is nodig & hoe ga ik het doen? / wat weet ik er al van?. Bij oranje: even checken: gaat het nog goed? Moet er nog iets aan worden gedaan? Kom ik iets tekort? Bij groen: het is klaar, maar: hoe is het gegaan? Heb ik wat ik wilde & is het gegaan zoals ik het had gedacht? Is het goed? Wat doe ik de volgende keer?

In concrete oefensituaties wordt dit denken steeds op de proef gesteld: doen wat je zelf kunt, leren wat je zelf wilt. En het mag daar niet bij blijven: er moet sprake zijn van generalisatie. D.w.z. er moet op andere momenten eenzelfde denkproces en handelingsvaardigheid ontstaan. Daar is dan ook coaching op de praktijkvloer voor nodig! De betrokkene dient niet alleen gelaten te worden daarin. Dat maakt het model ook sterker: niet alleen een training, maar een doorpakken naar het alledaagse leven. Coaching (‘ruimte geven en grenzen stellen’) maakt het mogelijk dat deze alledaagse situaties ook veilig genoeg zijn om als ‘probeerruimte’ te functioneren.

Het inzetten van EIM is niet vrijblijvend, omdat er met concrete doelen wordt gewerkt. Deze doelen dienen klein en overzichtelijk te zijn (gevaar voor overvraging). EIM kan evenmin incidenteel worden gebruikt, omdat EIM ingebed moet zijn in het totaalbeeld en de wensen van de betrokkene zelf (zoals persoonlijke toekomstplannen). EIM maakt overigens vooraf geen onderscheid in mate van de verstandelijke beperkingen zelf. Naast deze methodische aspecten vraagt het model aandacht voor training en implementatie in de organisatie.

 

2- Literatuur

- Gennep, A. van, Emancipatie van de zwaksten in de samenleving. Over paradigma’s van verstandelijke handicap. Amsterdam, 2000.

- Timmer, J.T., K.A. Dekker & H. Voortman, Eigen Initiatief Model. Theorie en toepassing, NIZW, 2003.

 

2-    Links

 www.lkng.nl