Verstandelijkbeperkt.nl
Dè site over verstandelijke beperking van het Expertisecentrum Verstandelijke Beperking      

Contactgericht Spelen & Leren (CSL)

1-omschrijving

2-literatuur

3-links 


1- Omschrijving

          Oorspronkelijk gericht op autisme is de brede invalshoek van CSL een bruikbare methodiek om de speelervaringen van het kind zelf als uitgangspunt te nemen voor een versterking van de sociaal-emotionele (ontwikkelings-)mogelijkheden. Vanaf medio ’90 komen een aantal methoden vanuit Amerika ook in Nederland in beeld zoals Son-Rise (of: Option, of: Kaufmanmethode) of Growing Minds. Methoden die door resp. Kaufman en Wertz zijn opgezet vanuit hun eigen persoonlijke ervaringen met hun kinderen om ondanks de aanwezige beperkingen de ontwikkelingsmogelijkheden van hun kinderen te verbeteren en nieuwe kansen te bieden. Er ligt een optimistisch-religieuze visie onder (risico van genezingsdenken). De methoden zoeken concreet naar mogelijkheden van interactie – en contactopbouw.

De uitgangspunten zijn kort samengevat de volledige acceptatie van het kind zoals deze zich presenteert, het kind een ruimte bieden om zelf controle te krijgen over de contactname en van daaruit leermomenten te ontwikkelen.

Ouders spelen een centrale rol in deze methode: elke dag worden verschillende uren doorgebracht in de daarvoor ingerichte speelkamer. Deze kamer is sober (prikkelarm), met spiegels (als het kan een doorkijkspiegel) en een hogere plank waarop verschillende dingen kunnen worden neergezet waar het kind gebruik van zou kunnen maken. Vanwege de intensiteit van de speeluren worden vrijwilligers gevraagd met wie samen een team gevormd wordt. Naast de concrete attitude-verandering die bij ouders en begeleiders optreedt (het kind wordt als positief ervaren!) ontstaan kleine succeservaringen: er ontstaat oogcontact, er vinden interacties plaats op initiatief van het kind, er worden leerprocessen mogelijk (het speelgoed van de plank krijgen…).

Er ligt geen druk op het tempo van het proces, al is het gevaar groot dat ouders te hard gaan. Daarin hebben ze ook ondersteuning nodig. Zo wordt ook Son-Rise vorm gegeven. Uitgangspunt is dat het kind de wereld als verwarrend en chaotisch ervaart, als bedreigend. De primaire houding van het kind is het op afstand blijven van de alledaagse werkelijkheid: alles van buitenaf wordt niet toegelaten, het kind isoleert zich. Zo wordt de ontwikkeling sociaal-emotioneel geblokkeerd. Maar: waaraan ervaart het kind plezier? Welke activiteiten spreken aan? De eerste aanknopingspunten zijn die, die het kind zelf al doet (en vaak verstart in vast zit, of door geobsedeerd wordt). Het samen doen (joinen) is een eerste stap hierin. Langzaam (!!!) maar zeker wordt dan het joinen misschien tot een vorm van interactie en contactname.

Een nadeel is dat Son-Rise (‘groeien van de zoon’- aldus Kaufman), alleen in het instituut in Amerika kan worden ingetraind en duur is.

Een attitude-verandering als basis is niet eenvoudig, daarvoor wordt Option ingezet: een andere manier van denken, vanuit de mogelijkheden die er op het eerste gezicht niet zijn! Dat betekent een onvoorwaardelijk geloof in die mogelijkheden. De ouders en vrijwilligers moeten zichzelf in hun eigen ervaringen opzij zetten ter wille van het kind en open en ontspannen zijn. Het is overigens een moeizaam proces, niet zelden een stap vooruit en een terug! Toch zijn er intussen positieve ervaringen opgedaan en wordt er in de nabije toekomst ook onderzoek naar gedaan.

Bij Growing Minds worden de uitgangspunten van Son-Rise gebruikt, maar ook  gedragstherapeutische mogelijkheden. Wertz benadrukt de veelzijdigheid  zoals het belang van de neurobiologische aspecten. Nadrukkelijk komt de opdracht naar voren om de unieke mogelijkheden van elk kind te ontdekken en daarvoor de voorwaarden te scheppen (incl. voedingsadviezen).

        

In Nederland wordt CSL o.m. centraal gesteld in ‘De Parel in de Oester’ van Anneke Groot. 

2- Literatuur

-Berckelaer-Onnes, I.A. van, C. Weber & A. Aerts, Autisme … en dan?: Deel 1: Alternatieve behandelingsmethoden, in: Engagement Special, dec. 1997.

  

-Berg, F. van de, Mee het spel in, in: E-Zine, april 2005. 

3- links

www.horison.nl

www.option.org

http://members-home.nl/de-laak/methodieken/son-rise.htm

www.kennisring.nl

http://denebola.pagemaster.nl/sonrise.htm

www.autismtreatmentcenter.org

www.autifor.nl

www.autismfile.com/articleswinter99/2osonrise.htm

www.autismeinfocentrum.nl/fortior

www.1kind1plan.nl

www.autsider.net

www.pbs.org/wholechild/parents/minds.html

www.growing-minds.org

www.autism-programs.com